İran’daki Savaşın Ekonomik Etkileri
İran'da süregelen savaş, Orta Doğu genelinde ekonomik etkilerini artırarak bölgedeki seyahat ve turizm sektörünü derinden etkiliyor. Yapılan tahminlere göre, hava sahalarının kapatılması ve güvenlik kaygıları nedeniyle uluslararası seyahatlerin olumsuz etkilenmesi sonucu bölgedeki turizm ve seyahat endüstrisinde günlük kayıplar yaklaşık 600 milyon dolara ulaştı.
Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) tarafından gerçekleştirilen ve BBC tarafından aktarılan tahminlere göre, kayıpların önemli bir bölümü, uluslararası ziyaretçi harcamalarının keskin bir şekilde azalmasından kaynaklanıyor. Çatışmaların ikinci haftasına girdiği bu süreçte, hava yolu firmaları savaşın birçok ülkeye yayılması ve önemli ulaşım ile enerji hatlarının tehdit altında olması nedeniyle uçuş programlarını sık sık güncellemek zorunda kaldı.
2026 Yılı Beklentileri
WTTC, savaş öncesinde 2026 yılı için Orta Doğu'da uluslararası ziyaretçi harcamalarının yaklaşık 207 milyar dolara ulaşacağını öngörmüştü. Ancak süregelen çatışmalar, bu beklentilerin ciddi şekilde bozulmasına neden oldu.
Savaş, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'daki hedeflere yönelik saldırılarıyla başladı. Tahran yönetimi de misilleme saldırıları gerçekleştirirken, çatışmalar Körfez bölgesine yayıldı.
Uçuşlarda Düşüş
Savaş nedeniyle bölgedeki önemli merkezlere yapılan uçuşlarda belirgin bir azalma yaşandı. Hollanda Hava Yolları (KLM), Dubai'ye yönelik tüm seferlerini 28 Mart'a kadar iptal etti. British Airways de bölgedeki birçok hattı etkileyen benzer kararlar aldı.
Körfez'in bazı bölgelerinde hava sahalarının kapanması nedeniyle ticari havacılık sınırlı bir şekilde hizmet verirken, binlerce yolcu ya mahsur kaldı ya da seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldı.
Turizm Sektörünün Geleceği
WTTC Başkanı ve CEO'su Gloria Guevara, geçmiş deneyimlerin turizm sektörünün güvenlik krizlerinden genellikle hızlı bir şekilde toparlandığını gösterdiğini ifade etti. Guevara, hükümetlerin seyahat edenlere destek sağlaması ve güven ortamını yeniden tesis etmesi halinde sektörün bazen iki ay içinde toparlanabileceğini belirtti.
Öte yandan, savaşın Körfez bölgesinde genişlemesi enerji arzı ve küresel ticaret açısından da kaygıları artırdı. İran, birçok ülkedeki altyapıyı hedef alan saldırılar gerçekleştirdi.
Bu ada, ülkenin uluslararası havaalanına ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Irak’ın Basra Limanı'nda bir geminin vurulmasının ardından petrol terminallerindeki faaliyetler durduruldu.
Deniz Ticareti Üzerindeki Etkiler
İran ayrıca, dünya ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik Hürmüz Boğazı üzerinden deniz trafiğini tehdit etti. Çatışmaların genişlemesi, bölgedeki deniz taşımacılığı rotaları, yakıt ihracatı ve gübre tedariki üzerinde de olumsuz etkiler yarattı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını durdurmasını talep eden bir kararı 13'e karşı 0 oyla kabul etti. Bu kararda, saldırıların bölgesel istikrar ve küresel ticaret için tehdit oluşturduğu belirtildi. Çin ve Rusya oylamada çekimser kaldı.
Hindistan da dahil olmak üzere 130'dan fazla ülke, Bahreyn öncülüğünde hazırlanan ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerine yönelik saldırıları kınayan kararı destekledi.
Enerji Piyasalarındaki Değişimler
Enerji piyasalarında da savaşın etkileri hissedilmeye başlandı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), petrol arzına ilişkin endişelerin artması üzerine tarihinin en büyük acil rezerv salımını gerçekleştirerek 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesini kararlaştırdı.
Hırvatistan Cumhurbaşkanı, İran’ın Zagreb Büyükelçiliğini “Terör Yuvası” olarak nitelendirdi.
