Avrupa'da Tüberküloz Sorunu Üzerine Yeni Rapor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'nin (ECDC) hazırladığı güncel bir raporda, Avrupa bölgesinde tüberküloz vakalarının beşte birinin tespit edilemediği ve ilaç direncinin dünya genelindeki diğer bölgelere kıyasla yüksek seviyede sürdüğü belirtiliyor.
Toplam Vaka Sayısında Azalma, Ancak Hala Tehlike
Raporda, tüberküloz vakalarının toplam sayısında bir azalma gözlemlense de, hastalık Avrupa Birliği için hâlâ ciddi bir halk sağlığı tehdidi olarak kalmaya devam ediyor. Tüberkülozun tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik ilerlemeler ise yetersiz olarak değerlendiriliyor.
Tüberküloz, dünyada tek bir enfeksiyöz etkenin yol açtığı ölümler arasında en yüksek orana sahip hastalıklardan biridir. Akciğer tüberkülozu bulunan bireylerin öksürmesiyle havaya yayılan bakteriler, insandan insana bulaşan bir hastalık oluşturuyor.
İnsidans ve Ölüm Oranlarındaki Değişim
DSÖ Avrupa Bölgesi'nde, 2015 yılından bu yana 53 ülkeyi kapsayan verilere göre insidans %39, ölüm sayısı ise %49 oranında azalmıştır. Ancak bu rakamlar, DSÖ'nün "TB'yi Sona Erdirmek" stratejisinin 2025 hedefleri olan sırasıyla %50 ve %75'lik oranlarının gerisinde kalmaktadır.
Avrupa Birliği'nde ise vaka sayısında %33, ölüm sayısında %17 azalma gözlemlenmiştir; bu da 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterli bir ilerleme sağlamamaktadır. Sağlık yetkilileri, bu durumun "önlenebilir binlerce yeni enfeksiyon ve ölüme yol açtığı" konusunda uyarıda bulunuyor.
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Hans Kluge, teşhis edilemeyen vakaların yalnızca tespit eksikliğini değil, aynı zamanda hastaların daha erken tedavi edilmesi, acıların önlenmesi ve bulaşmanın engellenmesi fırsatlarının kaybedilmesi anlamına geldiğini vurguladı.
İlaç Direnci Sorunu
Raporda, ilaca dirençli tüberkülozun Avrupa genelinde ciddi bir sorun olmaya devam ettiği belirtiliyor. Yeni ve daha önce tedavi gören vakalarda çok ilaca dirençli tüberküloz oranları sırasıyla %23 ve %51 düzeyindedir; bu oranlar, küresel ortalamaların oldukça üzerindedir.
Özellikle daha önce tedavi görmüş hastalar arasında yüksek ilaç direnci oranlarının dünya ortalamalarını belirgin bir şekilde aştığı ve bulaşmanın devam ettiğine işaret ettiği ifade ediliyor.
Dirençli olmayan tüberküloz için standart tedavi, dört birinci basamak ilacın (izoniazid, rifampisin, etambutol ve pirazinamid) kullanıldığı altı aylık bir rejimden oluşmakta ve başarı oranları genellikle %85'in üstündedir.
Antibiyotiklere dirençli varyantlar ise daha fazla ilaç ve daha uzun süreli tedavi gerektirmekte ve başarı oranları daha düşük olmaktadır.
Avrupa'nın çoğu ülkesi, bildirilen vaka oranının 100 binde 10'un altında olduğu, yani düşük insidanslı ülkeler arasında yer almakta; bu ülkelerde tüberküloz, genellikle göçmenler, cezaevi mahkumları ve HIV koinfeksiyonu olan bireyler gibi hassas grupları etkilemektedir.
Alman Merkezî Tüberkülozla Mücadele Komitesi'nden Ralf Otto-Knapp, Batı Avrupa'daki düşük vaka sayılarının insanların hastalığı göz ardı etmesine yol açtığını ve çok ilaca dirençli yeni tüberküloz vakalarıyla mücadeleyi zorlaştırdığını ifade etti.
Otto-Knapp, “Tedavi ve önleme hizmetlerini güçlendirerek, yeni ilaçlara kolay erişimi güvence altına alarak ve sınır ötesi işbirliğini teşvik ederek bu duruma hazırlıklı olmalıyız” dedi.
