ABD ve İran Arasındaki Savaşta Tansiyon Yükselmeye Devam Ediyor
28 Şubat'ta başlayan ABD ile İran arasındaki çatışma, üçüncü haftasına girmişken, Orta Doğu'daki gerginlikler artmaya devam ediyor. ABD'nin İran'ın Kharg Adası'na yönelik saldırı düzenlemesi ve İran'ın Fujairah petrol terminaline karşılık vermesi, küresel petrol arzı konusunda endişeleri artırırken, petrol fiyatları pazartesi günü yeniden kritik seviyeleri aştı.
Petrol Fiyatlarında Yüzde 47'lik Artış
Brent petrolün varil fiyatı, hafta başında 106 doları geçerken, ham petrol fiyatı da 99 dolara yaklaştı. Savaş öncesi 72 dolardan işlem gören Brent petrol fiyatı, birkaç hafta içinde %47 oranında bir artış gösterdi. Bu durum, fiyatların 2022 yılından bu yana en yüksek seviyelerini test etmesine neden oldu.
400 Milyon Varil Petrol Piyasaya Sürülecek
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), fiyat artışlarını engellemek amacıyla stratejik rezervlerden 400 milyon varilden fazla petrolün piyasaya sürüleceğini açıkladı. Ancak bu önlemlere rağmen petrol fiyatlarındaki artış durdurulamadı.
Petrol fiyatlarındaki ani artış, altın fiyatları üzerinde de ciddi bir baskı yaratmaya başladı. Normalde savaş dönemlerinde yükselmesi beklenen altın fiyatları için senaryolar değişti. Altının gram fiyatı 7.100 TL seviyelerine gerilerken, bu düşüşün devam edip etmeyeceği merak konusu oldu.
Petrol Fiyatları Ne Olacak?
Peki, petrol fiyatlarındaki sert yükselişler devam edecek mi? ABD'den savaşın birkaç hafta içerisinde sona erebileceğine dair mesajlar gelirken, savaşın bitmesi veya uzaması durumunda petrol fiyatlarının hangi seviyelere ulaşabileceği merak ediliyor. Gram altında 7.000 TL'nin altına düşme olasılığı var mı? Fiyatların ne zaman yeniden yükselebileceği ise belirsizliğini koruyor. BLG Finansal Danışmanlık Kurucu Ortağı Belgin Maviş, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam ettiğini belirterek, güvenlik endişeleri nedeniyle gemilerin geçiş yapmadığını vurguladı.
Petrol fiyatlarındaki artışın etkileri, 28 Şubat'ta 72 dolar olan Brent petrolün pazartesi günü 106 dolara yükselmesiyle net bir şekilde görüldü. 400 milyon varillik küresel petrol rezervlerinin kullanıma açılmasına rağmen, İran'ın savaşı sürdürme tutumu ve ABD'nin misilleme adımları nedeniyle fiyatlarda beklenen düşüş gerçekleşmedi. Teknik analizler ve haber akışlarına göre, petrolün 110 dolara kadar tırmanma potansiyeli bulunuyor.
Diğer yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın mart sonu veya nisan başında planlanan Çin ziyaretini erteleyebileceği yönündeki açıklamaların ardından petrol fiyatları 106 dolardan 103 dolara geriledi. Çin'den de konuya dair ilk açıklamalar gelmeye başladı.
Altın Fiyatlarındaki Düşüş Neden Devam Ediyor?
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, altın fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Ancak asıl baskı unsuru, artan enerji maliyetlerinin enflasyonu tetiklemesiyle birlikte merkez bankalarının faiz artırma sinyalleri vermesi oldu. Savaş öncesinde doların zayıflaması ve faiz indirim beklentileri altını desteklerken, savaşla birlikte yükselen petrol fiyatları ve faiz oranları bu dengeyi değiştirdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası henüz bir faiz değişikliğine gitmemiş olsa da, "gerekirse faiz artırılabilir" mesajı sonrasında gram altın fiyatlarında satış baskısı arttı. Geçtiğimiz hafta 7.350 TL seviyelerinde olan gram altın, bu hafta 7.000-7.100 TL aralığına çekildi. Fiyatların 7.000 TL'nin altına inme ihtimali bulunsa da, bu durum yatırımcılar için yeni bir alım fırsatı yaratabilir.
Trump'ın Çin'e Hürmüz Tehdidi
ABD-Çin ilişkilerine baktığımızda, Trump'ın Hürmüz Boğazı krizinde Çin'i devreye sokma çabalarının sürdüğünü görüyoruz. Çin, şu ana kadar doğrudan arabulucu olmaktan kaçınırken, meselenin küresel ticaret üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Trump'ın açıklamalarında, Çin'in Hürmüz konusunda destek vermemesi halinde gümrük tarifeleri ve ticaret anlaşmalarının askıya alınabileceği yönünde net bir tehdit mevcut. Çin'in bu uyarılara nasıl bir tepki vereceği ve Trump'ın ziyaretini erteleme kararının Pekin'in planlarını nasıl etkileyeceği önümüzdeki günlerde belli olacak.
Kriz yalnızca enerji alanıyla sınırlı kalmayıp, endüstriyel hammadde tedarikinde de ciddi tehditler barındırıyor. Çatışmaların 4-5 hafta içinde sona erebileceği yönündeki beklentilere rağmen, savaşın 17. gününde bölgedeki gerginliğin arttığı gözlemleniyor. İran, yer altı tünellerindeki silahlarını kullanmaya devam ederken, ABD ve İsrail'in Lübnan'a yönelik bombardımanlarının etkileri henüz tam olarak ölçülememiş durumda.
Küresel Piyasalarda Sarsıntı Beklentisi
Lojistik aksaklıkları nedeniyle alüminyum fiyatlarında sert artışlar görüldü. Bu durum, krizin yalnızca enerjiyle sınırlı kalmadığını, kıymetli emtialar ve endüstriyel metallerde de maliyet artışlarına yol açacağını gösteriyor. Çin ile müzakerelerin tıkanması halinde küresel piyasalardaki sarsıntının daha da derinleşeceği öngörülüyor.
İran'ın nükleer stoku diplomasi masasına gelirken, savaşın sona ermesi veya diplomatik çözüm için Rusya ve Çin'in müdahil olduğu görülüyor. Putin, Trump'a uranyumu Rusya'ya taşıma teklifinde bulundu. Çin Dışişleri Bakanlığı, tüm tarafları çatışmayı durdurmaya ve tansiyonu azaltmaya çağıran bir açıklama yaptı. Bu durum, petrol fiyatlarında yaklaşık 3 dolarlık bir geri çekilme sağlasa da, piyasanın somut adımları beklediği gözlemleniyor.
Petrol Fiyatları ve Altın Fiyatları Üzerindeki Etkileri
Petrol fiyatlarındaki artış, altın fiyatlarının düşmesine neden oluyor. Yükselen faizler, altın üzerinde baskı oluşturuyor. Merkez bankalarının faiz artırma kararları, altın fiyatlarını etkileyen önemli faktörler arasında yer alıyor. Nisan ayında Merkez Bankası'nın alacağı kararlar, altın fiyatlamalarında yeni bir hareketlilik yaratabilir.
Bir diğer önemli konu ise ABD Merkez Bankası'nın faiz politikası. Fed'den bu hafta herhangi bir faiz değişimi beklenmiyor. Trump'ın "acil olarak faiz indirilmeli" çağrılarına rağmen, Fed'in faiz indirim ihtimalinin düşük olması, Amerikan tahvil faizlerinde indirim beklentisinin ortadan kalkması ve dolar endeksinin 100 seviyesinin korunması önemli bir gelişme. Doların yükselişi, petrol fiyatlarını olumlu, altın fiyatlarını ise olumsuz yönde etkiliyor.
Yerli yatırımcı, altın fiyatlarındaki dalgalanmaları takip ederek 7.000 liranın altından yeni alım fırsatları arayacaktır. Faiz tarafını tercih eden yatırımcı için ise Merkez Bankası'nın faiz koridorunun üst bandını yüzde 40 seviyesine çekmesi, cazip mevduat tekliflerini beraberinde getirebilir. Ancak altın yatırımcıları, her geri çekilmeyi alım fırsatı olarak değerlendirecektir.
