Türkiye Merkez Bankası'ndan Yeni Önlemler
İran savaşının yol açtığı artan küresel belirsizliklere karşı Türk lirasını korumak için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yeni bir strateji geliştirdiği iddia ediliyor. Konuyla ilgili kaynaklar, Londra'da altın-döviz takas işlemlerinin gerçekleştirilmesinin planlandığını ifade ederken, Merkez Bankası yetkililerinden henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Son yıllarda dolar varlıklarını azaltma amacıyla altın alımlarını hızlandıran Türkiye, bu süreçte önemli adımlar atmıştır. Para ve Altın Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, Merkez Bankası'nın dövizde kontrollü kur uygulamasını sürdürdüğünü belirtti. Bu çerçevede zaman zaman döviz alım ve satım işlemlerinin gerçekleştirildiğini aktaran Yıldırımtürk, fiyat istikrarını sağlama hedefinin bu tür müdahalelerin temelini oluşturduğunu vurguladı.
Rezerv Yönetimi ve Ekonomik Şoklar
Yıldırımtürk, rezervlerin güçlü tutulmasının, potansiyel iç ve dış ekonomik şoklara karşı hazırlıklı olmak açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti. Bu bağlamda, Merkez Bankası'nın rezerv biriktirme yönünde adımlar attığını ifade etti.
Daha önce düşük fiyat seviyelerinden edinilen altınların, mevcut koşullarda döviz rezervlerini güçlendirmek amacıyla kullanılabileceğini dile getiren Yıldırımtürk, bu durumun rezerv yönetimi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
İran, ABD ve İsrail arasındaki gelişmelere de değinen Yıldırımtürk, bu gerilimin petrol taşımacılığını zorlaştırabileceğini ifade etti. Ayrıca, petrol fiyatlarındaki artışın Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği kaydedildi.
Enflasyon ve Faiz Artışları Üzerindeki Etkiler
Yıldırımtürk, petrol fiyatlarına bağlı olarak artabilecek enflasyonun, merkez bankalarını faiz artırma yönünde harekete geçirebileceğini belirtti. Olası faiz artışlarının altın fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği ifade edildi. Bu durumun, altın fiyatlarının artışını sınırlayabileceği veya bu sürecin daha uzun bir süreye yayılabileceği belirtildi.
Yıldırımtürk, tüm bu gelişmeler çerçevesinde Merkez Bankası'nın altın karşılığı döviz temin etme yoluna gitmiş olabileceğini ifade etti. Bu adımın arkasında rezervleri artırma ve güçlendirme hedefinin bulunduğu vurgulandı.
Ekonomist Filiz Eryılmaz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın İngiltere Merkez Bankası nezdinde bulunan yaklaşık 30 milyar dolarlık altın rezervine yönelik swap işlemini değerlendirdi. Eryılmaz, bu işlemin altın satışı değil, rezerv yönetimi çerçevesinde döviz likiditesi sağlama amacı taşıdığını belirtti.
Jeopolitik Gelişmelerin Etkisi
Küresel piyasalarda fiyatlamaların savaş kaynaklı gelişmelere duyarlı olduğunu ifade eden Eryılmaz, altın ve diğer varlık fiyatlarının jeopolitik olaylara göre şekillendiğini söyledi. Petrol fiyatlarının ana belirleyici olduğunu vurgulayan Eryılmaz, “Önce petrol fiyatları hareket eder, ardından diğer varlıklar bu duruma göre pozisyon alır” şeklinde konuştu.
Petrol fiyatlarındaki artışın yüzde 1,5 ila 2 seviyelerinde olduğunu aktaran Eryılmaz, buna karşın altın ve gümüşte önce yatay, ardından sınırlı negatif bir seyir izlendiğini belirtti. Her iki değerli metalin petrol ile negatif bir ilişki içinde hareket ettiğini ifade etti.
Jeopolitik gelişmelerin fiyat dalgalanmalarına neden olduğunu belirten Eryılmaz, İran’a yönelik ateşkes görüşmelerine dair haber akışının piyasaları etkilediğini söyledi. “İran’ın 15 maddelik ateşkes teklifini tamamen reddetmemesi, gün içinde olumlu bir fiyatlanmaya neden oldu” dedi.
Piyasalarda güçlü bir risk iştahının bulunmadığını, daha çok nötr bir görünümün hakim olduğunu belirten Eryılmaz, “Görüşmeler devam ediyor, ancak süreç uzayabilir. Bu da piyasada temkinli bir duruş yaratıyor” şeklinde konuştu.
Altın arzına ilişkin tartışmalara da değinen Eryılmaz, makro düzeyde bir arz sorunu olmadığını, ancak Türkiye’nin yüksek ithalat nedeniyle dönemsel sıkışıklık yaşayabildiğini ifade etti. Fiyatların belirli seviyelere gerilemesinin, yurt içinde alım fırsatı olarak değerlendirildiğini belirten Eryılmaz, “4500 doların altına düşmesiyle talep arttı” dedi.
Merkez Bankası’nın Stratejileri
TCMB’nin rezerv yönetiminde farklı araçları devreye alabileceğine dikkat çeken Eryılmaz, savaşın uzamasının rezervler üzerinde baskı yarattığını ve döviz kurunda hassasiyet oluşturduğunu ifade etti. Ancak kısa vadede dolar/TL’de sert bir sıçrama beklemediğini belirten Eryılmaz, Merkez Bankası'nın gerektiğinde faiz artışı ile kur üzerindeki baskıyı yönetebileceğini söyledi.
Altın rezervine yönelik swap işleminin bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Eryılmaz, “Bu bir altın satışı değil, Londra'da altın swapı yaparak döviz sağlama girişimidir. Yani altını elden çıkarmadan likidite yaratılıyor” dedi.
Söz konusu adımın piyasada yanlış anlaşıldığını belirten Eryılmaz, “Bu durum 'Merkez Bankası altın mı satacak?' endişesine yol açtı. Ancak burada satış değil, teknik bir swap işlemi söz konusu. Vatandaşların döviz tarafında ekstra bir hareket beklemesin” şeklinde değerlendirme yaptı.
Merkez Bankası'nın altın rezervlerini kullanarak döviz likiditesi sağlama yönündeki olası adımı, küresel risklerin arttığı bir dönemde rezerv yönetimine yönelik bir hamle olarak yorumlanırken, hâlâ resmi bir açıklama yapılmamıştır. Piyasalar, atılacak adımların kapsamı ve etkileri hakkında gelişmeleri dikkatle izliyor.
